AI als alternatief voor zoekmachines?

Waar zochten we tien jaar geleden naar informatie? Op Google. Waar oriënteren we ons vandaag? Nog steeds op zoekmachines. Maar óók steeds vaker via AI. ChatGPT, Gemini, Claude: het zijn geen vervangers van zoekmachines, maar ze zijn wél een alternatief geworden. Voor advies. Voor vergelijking. Voor eerste oriëntatie. En precies daar begint het interessant te worden. Want als mensen hun vraag niet meer intypen in Google, maar stellen aan een AI-systeem… wat betekent dat dan voor jouw zichtbaarheid?

Advertenties in ChatGPT: een logische volgende stap

OpenAI – het bedrijf achter ChatGPT – kondigde aan advertenties te gaan tonen in de gratis versie. Niet in de antwoorden zelf, maar ernaast. Voorzichtig. Bewust. Met oog voor vertrouwen. Het is een logische stap. AI-systemen kosten veel geld om te ontwikkelen en te onderhouden. En met honderden miljoenen gebruikers is een verdienmodel onvermijdelijk. 

Maar het laat ook iets anders zien: AI wordt een volwaardig mediakanaal. En waar media zijn, zijn merken!

Van zoeken naar vragen stellen 

Het verschil tussen een zoekmachine en een AI-systeem is subtiel, maar relevant. Bij Google krijg je een lijst met resultaten. Bij AI krijg je een samengevat antwoord. Dat betekent niet dat zoekmachines verdwijnen. Wel dat er een extra laag bijkomt in de klantreis.

Ga je zelf maar na. Steeds meer mensen gebruiken AI bijvoorbeeld om:

• Opties te vergelijken
• Advies te krijgen
• Complexe informatie te laten uitleggen
• Keuzes voor te bereiden

Het is een nieuwe stap tussen oriëntatie en beslissing. En in die stap wordt jouw organisatie of oplossing misschien wél — of juist niet — genoemd. 

Minder grip op hoe je in beeld komt

Tot nu toe kon je als organisatie veel invloed uitoefenen op je online zichtbaarheid. Denk aan SEO, contentmarketing, advertentie campagnes in zoekmachines of op social media. Je werkte aan je positie in zoekresultaten. Je stuurde op verkeer. Je optimaliseerde conversie. Bij AI verschuift die dynamiek. Het systeem bepaalt op basis van beschikbare informatie welke merken, oplossingen of aanbieders relevant zijn voor het antwoord.

Dat vraagt om een andere manier van denken.

Niet alleen: “Hoe komen we bovenaan in Google?” Maar ook: “Wat is het digitale beeld dat over ons bestaat?”

We zitten in de beginfase van deze ontwikkeling. Net zoals bij de opkomst van zoekmachines, zitten we nu in een ontdekkingsfase. Iedereen probeert te begrijpen:

• Welke bronnen gebruikt bijvoorbeeld ChatGPT nu precies en hoe krijg je daar echt invloed op?
• Hoe worden aanbevelingen samengesteld als je ChatGPT hierom vraagt?
• Welke rol speelt reputatie binnen systemen als ChatGPT?
• Hoe bouw je autoriteit op in systemen als ChatGPT?

Er wordt geëxperimenteerd. Soms creatief, soms opportunistisch. Maar één ding is duidelijk: snelle trucjes gaan dit niet winnen. Wat wél helpt? Een sterke basis waar je nu al aan kunt werken.

Wat betekent dit voor jou?

Voor MKB-ondernemers betekent dit dat online zichtbaarheid opnieuw tegen het licht gehouden moet worden.

Niet alleen vanuit marketingperspectief, maar ook strategisch: 

• Hoe sterk is je merk en breng je dat wel voldoende naar buiten?
• Hoe onderscheidend ben je ten opzichte van je concurrentie? En is dat ook duidelijk te zien?
• Hoe consistent is je verhaal dat je (online) naar buiten brengt?

Voor semi-overheid en maatschappelijke organisaties spelen aanvullende vragen:

• Hoe betrouwbaar en toegankelijk is je online informatie?
• Hoe wordt je organisatie digitaal gerepresenteerd?
• Welke informatie wil je dat leidend is als mensen hier iets over willen weten?

AI-systemen als ChatGPT halen hun kennis uit wat er online beschikbaar is. Alles wat over je organisatie te vinden is, kan invloed hebben op hoe je wordt gepositioneerd.

Dat maakt digitale regie belangrijker dan ooit.

Wat kun je nú al doen?

Jammer genoeg is dit geen technisch trucje. Het gaat niet om één knop die je omzet. Dit kost tijd en geld, maar het begint met enkele strategische keuzes.

1. Bouw aan merkvoorkeur

Als mensen specifiek naar jouw organisatie vragen, ben je minder afhankelijk van generieke aanbevelingen. Dus zorg dat je bekend bent bij je doelgroepen als ze iets willen met oplossingen die jij kunt bieden. 

Dat vraagt om:

• Een duidelijke positionering
• Consistente communicatie
• Herkenbaarheid in uitstraling en tone of voice
• Een heldere belofte

Merkvoorkeur is sterker dan algoritmes. Ook werkt thougt leaderschip hierin heel goed. Met Thought Leadership Ads (TLA) kun je inhoudelijke content,  bijvoorbeeld een visieartikel van een directeur, een trendanalyse of een inhoudelijke case, gericht onder de aandacht brengen bij specifieke doelgroepen. In plaats van een product of dienst te promoten, versterk je de expertise en autoriteit van de mensen achter het merk.

Het verschil met traditionele advertenties is de insteek. Geen directe call-to-action als ‘Plan een demo’, maar waardevolle inzichten die laten zien dat je de markt begrijpt. Daarmee bouw je aan mentale beschikbaarheid: je zorgt dat jouw organisatie top of mind is op het moment dat er wél koopintentie ontstaat.

Thought leadership is geen korte termijn tactiek. Het is een strategische investering in merkvoorkeur. Door consistent zichtbaar te zijn met relevante inzichten, vergroot je de kans dat potentiële klanten niet alleen naar een oplossing zoeken, maar specifiek naar jouw organisatie vragen.

En dat is uiteindelijk waar het om draait: niet afhankelijk zijn van algoritmes of vergelijkingssites, maar een positie in het hoofd van je doelgroep veroveren 

2. Investeer in reputatie en betrouwbaarheid

AI kijkt naar het totaalbeeld. Reviews. Publicaties. Cases. Artikelen. Vermeldingen.

Is dat beeld:

• Actueel?
• Inhoudelijk sterk?
• Consistent?
• Positief?

Reputatie wordt niet alleen belangrijk voor mensen, maar ook voor systemen. Dus wees je hier bewust van en kijk wat je nu al hebt en wat je misschien nog wilt veranderen of toevoegen. 

3. Deel inhoud die echt waarde toevoegt

AI-systemen geven de voorkeur aan inhoud die informatief en inhoudelijk sterk is. Niet oppervlakkige content voor vindbaarheid, maar kennis die laat zien waar je voor staat. Thought leadership is geen modewoord. Het is een strategische investering. Dus bijvoorbeeld zoiets als dit blog, want ik had het ook korter kunnen maken – maar dan had je er waarschijnlijk niet heel veel aan gehad. 

4. Denk na over je digitale strategie als geheel

AI is geen los kanaal. Het raakt je website, je contentstrategie, je data, je positionering. De vraag is niet: “Hoe optimaliseren we voor AI?” De vraag is: “Hoe ziet onze digitale strategie eruit in een wereld waar AI óók een rol speelt?”

En dan de toekomst: advertenties in antwoorden? Vooralsnog worden advertenties los van AI-antwoorden getoond. Maar de discussie over ‘sponsored intelligence’ – betaalde aanbevelingen in antwoorden – is niet nieuw.

Wat als merken straks kunnen betalen om standaard genoemd te worden? Wat doet dat met vertrouwen?
Met objectiviteit? Met jouw positie als organisatie? Het is nog geen realiteit, maar het laat zien hoe dynamisch dit speelveld is.

Daarom is afwachten volgens mij geen handige strategie. AI-proof betekent: bewuste keuzes maken

AI gaat een steeds grotere rol spelen in hoe mensen zich oriënteren. Niet als vervanging van alles wat er al is.
Wel als extra laag in het beslissingsproces.

Dus bedenk jezelf antwoorden op de volgende vragen:

• Welke rol willen wij dat AI speelt in onze klantreis?
• Welke informatie over ons moet leidend zijn?
• Hoe zorgen we dat onze digitale basis klopt?
• Waar willen we zichtbaar zijn – en waar bewust niet?

Het zijn strategische keuzes. Geen technische details.

Samen vooruitkijken

Wij geloven in samen ondernemen. In investeren in duurzame digitale relaties. We zien AI niet als hype. Maar ook niet als reden tot paniek. Het is een ontwikkeling die vraagt om richting. Om visie. Om samen nadenken over de volgende stap. Wat betekent dit voor jouw organisatie? Waar liggen kansen? Waar zitten risico’s? Laten we daar eens over in gesprek gaan. Niet omdat het moet. Maar omdat vooruitkijken altijd sterker is dan achteraf bijsturen. Want dan ben je zeker te laat.